غياث الدين بن همام الدين الحسيني ( خواند امير )

530

تاريخ حبيب السير في أخبار افراد البشر ( فارسي )

ذكر سلطان ابو المظفر ركن الدين ملك ارسلان بن طغرل بن محمد بن ملكشاه چون ملك ارسلان هم‌عنان بخت و دولت بهمدان رسيد باتفاق اشراف و اعيان بر سرير عدل و احسان متمكن گرديد و او پادشاهى حليم صبور صاحب سخاوت بود و از غايت علو همت بتحقيق جمع و خرج ممالك التفاتى نميفرمود طريق عفو و اغماز دوست داشتى و جرايم و آثام اهل عصيان را نابوده انگاشتى و در تكلف مأكولات و ملبوسات كوشيدى و زبان او و ملازمانش هرگز بلفظ فحش گويا نگرديدى اطراف مملكت و اكناف ولايتش بيمن اهتمام و حسن اجتهاد پدر سببى او اتابك ايلدگز معمور بود و هركس قصد مملكتش ميكرد بسبب وفور شجاعت و جلادت برادران مادرى او جهان‌پهلوان محمد و قزل ارسلان منهزم مراجعت مىنمود وفاتش در منتصف جمادى الاخرى سنهء احدى و سبعين و خمسمائه اتفاق افتاد و او در چهل و سه‌سالگى رخت بقا بباد فنا داد و سلطان ارسلان مدت پانزده سال و هشت ماه و كسرى بامر سلطنت و جهانبانى اشتغال نمود و در آن اوقات وزارتش بر سبيل بدليت مفوض بفخر الدين طاهر الكاشى و قوام الدين ابو القاسم الدر گزينى و كمال الدين ابو شجاع زاكانى مىبود گفتار در بيان عصيان حاكم رى و ظفر يافتن ملك ارسلان بر وى و ذكر انهزام والى آنجا از ضرب تيغ مجاهدان دين و فتح بعضى از قلاع حدود قزوين روات اخبار سلاطين و ثقات اخيار مورخين چنين آورده‌اند كه در مبادى سرافرازى ملك ارسلان عز الدين قيماز والى اصفهان و حاكم رى حسام الدين اينانج عصابهء عصيان بر پيشانى بسته و ابواب فتنه بر روى بانى مبانى جهانبانى گشاده محمد بن سلجوقشاه را بپادشاهى برداشتند و متوجه همدان گشته رايات جنگ و جدال برافراشتند و ملك ارسلان باتفاق اتابك ايلدگز مخالفانرا استقبال نموده در نواحى كره رود آن دو لشكر به يكديگر رسيدند و مانند بحر اخضر در جوش‌وخروش آمدند و بعد از تقديم كشش و كوشش فراوان سلطان ارسلان ظفر يافته محمد بن سلجوقشاه پناه بخوزستان برد و قيماز و اينانج بجانب رى و مازندران گريختند و در خلال اين احوال ملك ابخاز كه كافرى متهور بود قصد خون و مال مسلمانان را پيش‌نهاد همت ساخته بصوب آذربايجان در حركت آمد و سلطان ارسلان با سپاه فراوان متوجه دفع كافران گشته در نواحى قلعه كاك جنگى سهمناك واقع شد و بسيارى از كفار بر خاك هلاك افتاده فرمان‌فرماى ايشان فرار بر قرار اختيار كرد و غنيمت بسيار بدست سپاه پادشاه ظفر شعار درآمد بعد از آن سلطان ارسلان به قصد تخريب قلاع ملاحدهء بىدين كه در حدود قزوين ساخته بودند و بدان واسطه پيوسته اموال